“Safari Rallisi’nde Kaos, Mücadele ve Tarihi Katsuta Zaferi”

Kenya’nın efsanevi Safari Rallisi, Dünya Ralli Şampiyonası’nın en zorlu mücadelelerinden birine sahne oldu. Çamur, derin izler, keskin kayalar ve Afrika’nın vahşi doğasıyla ünlü bu yarışta hafta sonu boyunca dramatik anlar yaşandı. Cuma günü mücadelenin zirvesinde genç İsveçli pilot Oliver Solberg vardı. Toyota GR Yaris Rally1 ile yarışan Solberg, son derece zorlu etapların ardından günü yalnızca 1 saniyelik bir farkla lider tamamladı. Ancak bu liderlik hiç de kolay gelmedi. Sabah etaplarında çamur ve derin izler ekipleri zor durumda bırakırken Camp Moran etabı güvenlik gerekçesiyle iptal edildi ve mücadele Loldia etabıyla başladı. Günün ilk bölümünde Solberg bir virajda yol dışına taşarak çalılıklara girdi ve yaklaşık 10 saniye kaybetti. Buna rağmen ritmini yeniden bulan genç pilot liderliği bırakmadı. Gün ilerledikçe etapların yüzeyi kurudu ve bu kez keskin kayalar ile derin izler pilotları bekliyordu.

Dokuz kez dünya şampiyonu Sébastien Ogier bu şartlarda atağa kalktı. SS7 ve SS9 etaplarında en iyi zamanları yapan Fransız efsane farkı hızla kapattı. Solberg ise SS8’de arka sağ lastiğinin patlamasıyla yaklaşık 30 saniye kaybetti. Günün son etabı Mzabibu’ya gelindiğinde iki pilot arasındaki fark yalnızca 1 saniyeye kadar düşmüştü. Toyota Gazoo Racing günü adeta domine etti. Şampiyona lideri Elfyn Evans üçüncü sırada yer alırken Sami Pajari etkileyici bir performansla dördüncü sıraya yerleşti. Pajari sabah Loldia etabında neredeyse takla atmasına rağmen Geothermal ve Kedong etaplarını kazanarak dikkat çekti. Toyota’nın ilk beşi kapatması beklenirken Takamoto Katsuta’nın yaşadığı çift ön lastik patlağı Japon pilotu yedinci sıraya düşürdü. Hyundai cephesinde ise Thierry Neuville frenleme sırasında stop etti ve gün içinde radyatör tamiri yapmak zorunda kaldı. Esapekka Lappi’nin günü ise oldukça ilginç bir anla hafızalara kazındı; Fin pilot bir etapta yol boyunca ilerleyen bir zürafa ailesini yaklaşık 300 metre takip etmek zorunda kaldı. Zorlu Kenya etapları M-Sport Ford için de ağır sonuçlar doğurdu. Josh McErlean şanzıman hasarı nedeniyle yarış dışı kalırken Jon Armstrong kırılan arka süspansiyon kolunu yol kenarında tamir ederek servise ulaşmayı başardı. WRC2 kategorisinde ise Robert Virves liderliği ele geçirdi.

Cumartesi günü Safari Rallisi tam anlamıyla bir kaos sahnesine dönüştü. Yarışın kaderi özellikle Sleeping Warrior etabında değişti. Sabah saatlerinde Toyota’nın ilk üç sırayı aldığı tablo birkaç dakika içinde tamamen dağıldı. Şampiyona lideri Elfyn Evans arka sağ süspansiyon hasarıyla yarışa veda etti. Ardından lider Oliver Solberg alternatör arızasıyla yolda kaldı. Sébastien Ogier de benzer bir elektrik sorunu yaşayarak yarış dışı kalınca liderlik sürpriz şekilde Takamoto Katsuta’ya geçti. Japon pilot sabah bölümünde iki lastik patlatmasına rağmen stratejik olarak temkinli bir sürüş tercih etmişti ve bu yaklaşım ona büyük avantaj sağladı. Katsuta öğle servisine 1 dakikadan fazla farkla lider olarak döndü. Öğleden sonra etaplar da drama doluydu. Hyundai pilotu Thierry Neuville üç lastik patlatınca yarış dışı kaldı. Böylece takım arkadaşı Adrien Fourmaux ikinci sıraya yükseldi. Sami Pajari ise sabah yaşadığı yüksek hızlı lastik patlaması nedeniyle beş dakika kaybetmesine rağmen güçlü bir geri dönüş yaparak üçüncülüğe yerleşti. Esapekka Lappi dördüncü sırada günü tamamlarken organizatörler yoğun yağmur ve derin su dolu izler nedeniyle Sleeping Warrior etabının ikinci geçişini iptal etti.

Pazar günü ise Safari Rallisi tarih yazdı. Takamoto Katsuta ve co-pilot Aaron Johnston kariyerlerinin ilk Dünya Ralli Şampiyonası zaferini kazanarak unutulmaz bir başarıya imza attılar. Bu zafer aynı zamanda 1992 yılında Fildişi Sahili Rallisi’ni kazanan Kenjiro Shinozuka’dan bu yana bir Japon pilotun WRC’deki ilk galibiyeti olarak kayıtlara geçti. Katsuta yarışın son gününe 1 dakika 25 saniyelik avantajla başladı ve etap galibiyetleri kovalamak yerine hatasız bir sürüşe odaklandı. Oserengoni ve Hell’s Gate etaplarında risk almadan ilerleyen Japon pilot yarışı 27.4 saniye farkla kazanmayı başardı. Duygusal anlar yaşayan Katsuta finişte yaptığı açıklamada “Ne söyleyeceğimi bilmiyorum. Takımım ve Aaron bana her zaman inandı. Bu zafer onların sayesinde.” sözlerini kullandı. Yarışın ödül töreninde Kenya Devlet Başkanı William Ruto da hazır bulundu ve kupayı bizzat Katsuta’ya takdim etti. Hyundai pilotu Adrien Fourmaux güçlü ve hatasız bir sürüşle ikinci sırayı alarak kariyerinin 10’uncu WRC podyumunu elde etti. Sami Pajari ise zorlu hafta sonuna rağmen Toyota ile üst üste ikinci podyumunu alarak üçüncü sırayı elde etti. Hyundai’den Esapekka Lappi dördüncü olurken WRC2 kategorisinin galibi Robert Virves genel klasmanda da beşinci sırayı aldı. Pazar günü ayrıca Super Sunday ve Power Stage puanları için ayrı bir mücadele yaşandı. Yarışa yeniden katılan Oliver Solberg Power Stage’i kazanarak maksimum puanı aldı.
Buna rağmen şampiyona liderliği 66 puanla Elfyn Evans’ta kaldı. Safari Rallisi’nin ardından Dünya Ralli Şampiyonası’nın bir sonraki durağı ise asfalt zeminde koşulacak Hırvatistan Rallisi olacak.

Okan Çetiner Yorumu!

Safari Rallisi bir kez daha bize şunu hatırlattı: Bu yarışta en hızlı olmak yetmez, ayakta kalabilmek gerekir. Toyota’nın ilk günlerdeki üstünlüğü aslında yarışın kaderini belirleyecek gibi görünüyordu ama Safari’nin doğası her şeyi tersine çevirdi. Solberg ve Ogier gibi iki üst düzey ismin aynı gün yarış dışı kalması, bu rallinin ne kadar acımasız olduğunu bir kez daha gösterdi. Katsuta’nın zaferi ise sadece bir galibiyet değil, sabrın ve doğru stratejinin ödülü. Hızdan çok aklını kullanan kazandı. Özellikle sabah yaşadığı lastik problemlerine rağmen risk almaması, bu zaferin temelini oluşturdu. Bir diğer dikkat çeken nokta ise genç isimlerin yükselişi. Pajari’nin performansı ve Solberg’in temposu, WRC’de yeni bir dönemin başladığını açıkça gösteriyor. Şampiyona liderliğini koruyan Evans ise istikrarın hala en büyük güç olduğunu kanıtlıyor. Safari Rallisi her zaman olduğu gibi bu sezonun da kırılma noktalarından biri oldu.

Ancak işin bir de izleyici tarafı var. Açık konuşmak gerekirse Safari Rallisi’nin mevcut yapısı, yarışın doğasını sorgulatacak noktaya gelmiş durumda. Biz motorsporlarında hız görmek, pilotların kabiliyetlerini en üst seviyede sergilediği mücadelelere tanıklık etmek istiyoruz. Fakat Kenya’daki bu etaplar, zaman zaman yarıştan çok hayatta kalma mücadelesine dönüşüyor. Bu bir off-road yarışı değil, Dakar değil. Ralli dediğimiz şey, sürücünün çizgi, hız ve refleks becerilerini ortaya koyduğu bir disiplin olmalı. Oysa Safari’de çoğu zaman araçların dayanıklılığı ön plana çıkıyor, pilotaj ikinci planda kalıyor.

Üstelik etapların aşırı kırıcı yapısı, mücadeleyi izlenebilirlik açısından da zayıflatıyor. Türkiye’de Marmaris Rallisi’nin bazı etapları için “fazla kırıcı” yorumları yapılırken, Safari etaplarının bunun çok ötesinde olduğu açıkça görülüyor. Çetibelli gibi etaplar, Safari’nin yanında oldukça makul kalıyor. Bu durum yarışın karakterinden çok, zorluk seviyesinin dengesizliğini ortaya koyuyor.

Elbette Safari Rallisi’nin tarihi ve kendine özgü bir ruhu var. Ancak modern WRC’de izleyicinin beklentisi de değişti. Daha akıcı, daha rekabetçi ve pilotajın öne çıktığı etaplar görmek istiyoruz. Aksi halde bu tarz yarışlar, heyecandan uzak ve takip etmesi zor bir yapıya bürünüyor. Nitekim bu yıl birçok etapta temposu düşen ve sürekli sorunlarla kesilen mücadele, izleyici açısından da kopuk bir deneyim sundu.

Önümüzdeki sezonlar için organizatörlerin bu dengeyi yeniden gözden geçirmesi gerekiyor. Safari Rallisi takvimde kalacaksa, zorluk ile izlenebilirlik arasında daha sağlıklı bir denge kurulmalı. Çünkü motorsporlarının özü, sadece bitirmek değil; nasıl yarıştığını gösterebilmektir.